Kilka sekund, które decydują o wszystkim

Na co dzień fotografuję ludzi. Podczas sesji zdjęciowych mogę spokojnie porozmawiać, zmienić ustawienie światła, poprosić o inny kadr czy uśmiech. W fotografii sportowej wygląda to zupełnie inaczej.

Tutaj nikt na mnie nie czeka.

Peleton jedzie z ogromną prędkością, a cały finisz trwa zaledwie kilka sekund. W tym czasie trzeba utrzymać ostrość, odpowiednio skomponować zdjęcie i przewidzieć, gdzie za moment znajdzie się zawodnik. To trochę jak próba zatrzymania błyskawicy w jednym ujęciu.

Peleton pojawia się nagle i równie szybko znika. Na wykonanie zdjęcia są dosłownie sekundy.

Nie tylko kolarze tworzą historię

Większość osób skupia wzrok wyłącznie na zawodnikach. Ja bardzo szybko zaczęłam dostrzegać wszystko to, co dzieje się wokół wyścigu. Samochody techniczne wypełnione rowerami, motocykle telewizyjne, helikopter unoszący się nad miastem, kibice czekający od wielu godzin i obsługa wydarzenia.

To właśnie te elementy sprawiają, że reportaż staje się pełną historią, a nie tylko zbiorem zdjęć sportowców.

Każdy samochód techniczny jest przygotowany na każdą możliwą awarię podczas wyścigu.

Moje ulubione zdjęcie? Wcale nie przedstawia zwycięzcy.

Choć najbardziej spektakularne są fotografie pędzących zawodników, jedno z moich ulubionych ujęć wygląda zupełnie inaczej.

To zdjęcie kierowcy ciężarówki odpoczywającego w kabinie pomiędzy kolejnymi etapami wyścigu. Niby zwykła chwila, a jednak opowiada historię ludzi, których kibice najczęściej nawet nie zauważają.

Uwielbiam właśnie takie kadry. Pokazują kulisy wydarzenia i przypominają, że za wielkimi sportowymi emocjami stoi praca setek osób.

Reportaż to nie tylko sport. To również ludzie pracujący poza pierwszym planem.

Detale, które kibice często pomijają

Przy tak dynamicznym wydarzeniu łatwo skupić się wyłącznie na akcji. Tymczasem światowej klasy sprzęt kolarski sam w sobie jest fascynujący. Aerodynamiczne ramy, karbonowe koła, elektroniczne grupy osprzętu i perfekcyjnie przygotowane rowery robią ogromne wrażenie nawet wtedy, gdy stoją na dachu samochodu technicznego.

To właśnie dlatego zatrzymałam się również na detalach. Uważam, że dobra fotografia reportażowa powinna pozwalać odbiorcy zauważyć rzeczy, których podczas wydarzenia zwyczajnie nie miał szans dostrzec.

Każdy detal ma znaczenie. Sprzęt używany podczas Tour de Pologne to światowa czołówka technologii kolarskiej.

Czy zrobiłabym to jeszcze raz?

Bez chwili zastanowienia.

To był mój pierwszy kontakt z fotografią profesjonalnego wyścigu kolarskiego i już wiem, że na pewno nie ostatni. Takie wydarzenia uczą błyskawicznego podejmowania decyzji, cierpliwości i obserwacji.

Co najważniejsze, przypominają, dlaczego pokochałam fotografię. Bo najlepszych emocji nie da się wyreżyserować. Trzeba po prostu być we właściwym miejscu i nacisnąć spust migawki dokładnie w odpowiedniej sekundzie.

Najpiękniejsze zdjęcia powstają wtedy, gdy nie masz wpływu na to, co wydarzy się za sekundę.

W ostatniej części wpisu pokażę, czego nauczyło mnie to wydarzenie, jakie ustawienia aparatu wykorzystałam oraz dlaczego fotografia sportowa jest jedną z najbardziej wymagających dziedzin fotografii.

Czego nauczył mnie pierwszy reportaż z Tour de Pologne?

Fotografowanie Tour de Pologne w Zielonej Górze było dla mnie czymś zupełnie innym niż realizacje, którymi zajmuję się na co dzień. Przede wszystkim przekonałam się, jak wiele w fotografii sportowej zależy od przewidywania. Kiedy widzę gotowy kadr, na jego wykonanie zazwyczaj jest już za późno. Trzeba obserwować trasę, zachowanie zawodników i wszystko, co dzieje się dookoła, a następnie próbować przewidzieć kolejne sekundy.

Drugą lekcją było to, że dobre miejsce nie zawsze oznacza idealne miejsce. Fotografowałam jako kibic, zza barierek, bez możliwości swobodnego poruszania się wzdłuż trasy. Czasami musiałam kadrować pomiędzy innymi osobami, szukać niewielkiej wolnej przestrzeni albo trzymać aparat w pozycji, której zdecydowanie nie nazwałabym wygodną.

A jednak właśnie te ograniczenia sprawiły, że fotografowanie było jeszcze ciekawsze.

W fotografii sportowej nie da się zatrzymać wydarzeń. Trzeba być gotowym, zanim pojawi się właściwy moment.

Ostre zdjęcie to dopiero początek fotografii sportowej

Przy fotografowaniu szybko poruszających się zawodników technika oczywiście ma ogromne znaczenie. Aparat musi nadążyć za ruchem, fotograf musi kontrolować ostrość i czas naświetlania, a decyzje dotyczące kadru podejmuje się praktycznie odruchowo.

Po tym wydarzeniu jeszcze mocniej utwierdziłam się jednak w przekonaniu, że sama techniczna poprawność nie wystarcza. Można zrobić perfekcyjnie ostre zdjęcie kolarza i jednocześnie stworzyć fotografię, która niewiele mówi.

Znacznie bardziej interesuje mnie zdjęcie, w którym czuć prędkość, wysiłek, napięcie albo skalę wydarzenia. Czasami będzie to twarz zawodnika, czasami cały peleton, a innym razem rząd zapasowych rowerów czekających na samochodzie technicznym.

Dobry reportaż sportowy powinien sprawić, że osoba, której nie było na miejscu, choć przez chwilę poczuje atmosferę wydarzenia.

Kiedy peleton znajduje się kilka metrów przed obiektywem, wszystko dzieje się zdecydowanie szybciej, niż wygląda później na zdjęciu.

Kolor czy fotografia czarno-biała?

W tej galerii świadomie zostawiłam również fotografie czarno-białe. Przy wydarzeniu pełnym kolorowych strojów, reklam i elementów infrastruktury monochromatyczny kadr potrafi zupełnie zmienić sposób patrzenia na zdjęcie.

Szczególnie spodobało mi się to przy detalach rowerów i zaplecza wyścigu. Bez koloru mocniej widać kształty karbonowych ram, koła, linie i powtarzające się elementy. Zdjęcie przestaje być tylko informacją o tym, jaki sprzęt znajdował się na miejscu, a zaczyna działać również jako samodzielny kadr.

Nie każdy kadr sportowy musi przedstawiać zawodnika. Detale pomagają opowiedzieć pełną historię wydarzenia.

Fotografia sportowa i fotografia eventowa mają ze sobą więcej wspólnego, niż myślałam

Po pierwszym takim doświadczeniu widzę też wyraźnie, jak wiele fotografia sportowa ma wspólnego z reportażem eventowym. W obu przypadkach fotograf nie powinien jedynie dokumentować tego, kto pojawił się na miejscu.

Trzeba szukać relacji pomiędzy ludźmi, reakcji publiczności, detali, szerszych planów pokazujących skalę wydarzenia i krótkich momentów, które za sekundę już nie istnieją.

Dlatego podczas Tour de Pologne fotografowałam nie tylko samych zawodników. Interesowały mnie również samochody ekip, zapasowe rowery, kibice, helikopter i całe zaplecze potrzebne do organizacji tak dużego wydarzenia.

Właśnie z takich różnorodnych kadrów można później zbudować reportaż, który ma początek, rozwinięcie i zakończenie.

Fotograf sportowy Zielona Góra. Czy chcę rozwijać ten kierunek?

Zdecydowanie tak.

Nie zamierzam po jednym Tour de Pologne udawać, że fotografowałam zawodowy sport od dziesięciu lat. Był to mój pierwszy tak szybki wyścig kolarski i właśnie dlatego był dla mnie tak ciekawym doświadczeniem.

Pokazał mi jednak, że dobrze odnajduję się w sytuacjach, w których trzeba obserwować, szybko reagować i samodzielnie szukać historii.

Chętnie pojawię się więc z aparatem na kolejnych zawodach kolarskich, biegach, imprezach MTB, zawodach terenowych oraz innych wydarzeniach sportowych organizowanych w Zielonej Górze i województwie lubuskim.

Jeżeli organizujesz zawody i potrzebujesz zdjęć, które pokażą nie tylko zwycięzców, ale również emocje uczestników, kibiców, sponsorów, atmosferę i kulisy całego wydarzenia, zapraszam do kontaktu.

Zobacz moje usługi fotograficzne

Najczęstsze pytania o fotografię sportową

Czy można zrobić dobre zdjęcia wyścigu kolarskiego bez akredytacji?

Tak, chociaż możliwości są zdecydowanie bardziej ograniczone. Podczas Tour de Pologne fotografowałam jako zwykły widz, zza barierek. Nie miałam dostępu do miejsc przeznaczonych dla fotografów prasowych. W takiej sytuacji szczególnie ważne stają się obserwacja otoczenia, wcześniejsze znalezienie miejsca i umiejętność wykorzystania tego, co dzieje się przed obiektywem.

Dlaczego fotografowanie kolarstwa jest trudne?

Przede wszystkim ze względu na prędkość. Zawodnik lub cały peleton może znajdować się w dobrym miejscu do wykonania zdjęcia jedynie przez ułamek sekundy. Fotograf musi jednocześnie kontrolować ostrość, ekspozycję, kompozycję oraz obserwować to, co może za chwilę wejść w kadr.

Czy fotografia sportowa polega tylko na fotografowaniu zawodników?

Nie. W pełnym reportażu warto pokazać również publiczność, organizatorów, sprzęt, przygotowania, sponsorów, przestrzeń wydarzenia i jego kulisy. Dzięki temu galeria nie składa się z kilkudziesięciu podobnych zdjęć sportowców, lecz rzeczywiście opowiada historię.

Jak przygotować się do fotografowania wydarzenia sportowego?

Warto wcześniej poznać przebieg wydarzenia i zastanowić się, gdzie mogą pojawić się najciekawsze sytuacje. Trzeba również przygotować sprzęt, sprawdzić baterie i karty pamięci oraz pamiętać, że w dynamicznym sporcie nie zawsze będzie czas na zmianę ustawień w ostatniej chwili.

Czy wykonuję reportaże z zawodów sportowych w Zielonej Górze?

Tak. Jestem otwarta na realizację reportaży z wydarzeń sportowych w Zielonej Górze, województwie lubuskim oraz w innych lokalizacjach. Zakres fotografowania możemy ustalić indywidualnie w zależności od rodzaju zawodów, czasu ich trwania i zdjęć potrzebnych organizatorowi.

Tour de Pologne zobaczyłam tym razem trochę inaczej

Przyszłam zobaczyć wyścig. Wróciłam z pierwszym sportowym reportażem i ogromną ochotą, żeby zrobić następny.

Najbardziej zapamiętam chyba sam moment przejazdu peletonu. Czeka się długo, słychać coraz większy hałas, pojawiają się motocykle i samochody, a potem nagle przed obiektywem znajduje się grupa zawodników jadących z prędkością, której zdjęcia nie są w stanie w pełni oddać.

Kilka sekund później jest już po wszystkim.

A na karcie pamięci zostają momenty, których nie da się powtórzyć.

I chyba właśnie za to najbardziej lubię fotografię reportażową.